KDV İstisna Kodları Listesi (e-Fatura ve e-Arşiv)

e-Faturada KDV'si hesaplanmayan her kalemin bir gerekçe kodu vardır. Kısmi ve tam istisna kodları, 351 ve 555, ihraç kayıtlı satış ve özel matrah kodları ile hangi kodun hangi fatura tipinde kullanıldığı: GİB'in güncel UBL-TR Kod Listeleri'ne göre tam liste.

Son gözden geçirme: 11.10.2026 · Kod listesi sürümü: UBL-TR Kod Listeleri v1.43 (27.07.2026) · Kaynaklar sayfanın sonunda

Kısaca
  • İstisna kodu, KDV'si 0 olan kalemin neden vergisiz olduğunu söyler; kodu yanlış seçilen fatura GİB doğrulamasından geçmeyebilir.
  • 2xx kodlar kısmi, 3xx kodlar tam istisnadır; ikisi de ISTISNA tipli faturada kullanılır.
  • 351 istisna olmayan ama KDV'si 0 olan işlem, 555 faaliyet koduna göre oran kontrolüne tabi olmayan satış içindir.
  • İhraç kayıtlı satışta 701–704 (IHRACKAYITLI), özel matrahta 801–812 (OZELMATRAH) kodları kullanılır.

İstisna kodu nedir, faturada nerede kullanılır?

e-Fatura ve e-Arşiv faturanın XML'inde her vergi satırının bir vergi istisna muafiyet sebebi kodu alanı (TaxExemptionReasonCode) vardır. Bir kalemde KDV hesaplanmıyorsa ya da KDV 0 ise bu alana kanundaki dayanağı gösteren kod yazılır; faturanın görüntüsünde de kod ve açıklaması yer alır. Kodların resmî listesi GİB'in UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunda yayımlanır ve zaman zaman güncellenir; bu sayfadaki tablolar Temmuz 2026 tarihli 1.43 sürümüne göre hazırlanmıştır.

Hangi listenin kullanılacağını faturanın tipi belirler. GİB'in e-Fatura paketindeki doğrulama kurallarına (şematron) göre eşleşme şöyledir:

Kod grubuKullanıldığı fatura tipi
Kısmi istisna (201–250) ve tam istisna (301–350)ISTISNA (ayrıca IADE, IHRACKAYITLI ve SGK tiplerinde de geçerlidir)
308 ve 339Yalnız yatırım teşvik kapsamındaki faturalar: e-Faturada YATIRIMTESVIK senaryosu, e-Arşivde YTBISTISNA ve YTBIADE tipleri
351 — İstisna olmayan diğerKDV'si 0 olan, kanunda istisnası bulunmayan kalemler (normal satış faturası dahil)
555 — KDV oran kontrolüne tabi olmayan satışlarKDV hesaplanan satışlar; ISTISNA ve IHRACKAYITLI tipinde ve KDV'si 0 olan kalemde kullanılamaz
İhraç kayıtlı, DİİB ve geçici kabul (701–704)IHRACKAYITLI (ayrıca IADE ve SGK)
Özel matrah (801–812)OZELMATRAH (ayrıca IADE ve SGK)
ÖTV istisna kodları (101–108, 151)ÖTV'li kalemlerde ÖTV'nin istisna gerekçesi

Kısmi istisna ile tam istisna farkı

İki grup arasındaki fark faturadaki tutarda değil, satıcının yüklendiği KDV'nin akıbetindedir:

  • Tam istisna (3xx): KDV Kanunu'nun 32. maddesine göre 11, 13, 14 ve 15. maddeler ile 17. maddenin (4/s) bendindeki istisna işlemlerle ilgili yüklenilen KDV, vergiye tabi işlemlerden doğan KDV'den indirilir; indirilemeyen kısım şartları sağlanırsa iade edilir. Mal ve hizmet ihracatı (301, 302) bunun en bilinen örneğidir.
  • Kısmi istisna (2xx): Kanunun 30/a maddesine göre vergiden istisna işlemlerle ilgili yüklenilen KDV kural olarak indirilemez; maliyete ya da gidere atılır. Maddede sayılan bazı kısmi istisnalar bu kuralın dışındadır. Külçe altın ve gümüş (230) ya da hurda ve atık teslimi (231) kısmi istisnalara örnektir.

Bu ayrım beyannamede de karşılığını bulur: KDV1 beyannamesinde tam istisna ve kısmi istisna kapsamındaki işlemler ayrı tablolarda, işlem kodlarıyla bildirilir. Hangi satırın kullanılacağını mali müşavirinizle teyit edin.

Mal ihracatında belge türü: gümrük çıkış beyannamesiyle (GÇB) yapılan mal ihracatında — bavul ticareti (322) dahil — fatura e-Fatura İHRACAT senaryosuyla düzenlenir; e-Arşiv fatura düzenlenemez (VUK 509 sayılı Tebliğ IV.1.7.1). Hizmet ihracatı (302) e-Arşiv faturayla belgelenebilir; ETGB ile yapılan mikro ihracatta uygulamayı mali müşavirinizle teyit edin. Faturika, e-Arşiv faturada 301 ya da 322 kodlu satır gördüğünde gönderimden önce satışın gümrük beyannameli olup olmadığını sorar.

Kısmi istisna kodları (201–250)

Dayanak sütunu, kodun karşılık geldiği KDV Kanunu maddesini gösterir (resmî listede madde yazılmayan kodlarda "—").

KodDayanakAçıklama
20117/1Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İşlemler
20217/2-aSağlık, Çevre ve Sosyal Yardım Amaçlı İşlemler
20417/2-cYabancı Diplomatik Organ ve Hayır Kurumlarının Yapacakları Bağışlarla İlgili Mal ve Hizmet Alışları
20517/2-dTaşınmaz Kültür Varlıklarına İlişkin Teslimler ve Mimarlık Hizmetleri
20617/2-eMesleki Kuruluşların İşlemleri
20717/3Askeri Fabrika, Tersane ve Atölyelerin İşlemleri
20817/4-cBirleşme, Devir, Dönüşüm ve Bölünme İşlemleri
20917/4-eBanka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Kapsamına Giren İşlemler
21117/4-hZirai Amaçlı Su Teslimleri ile Köy Tüzel Kişiliklerince Yapılan İçme Suyu Teslimleri
21217/4-ıSerbest Bölgelerde Verilen Hizmetler
21317/4-jBoru Hattı ile Yapılan Petrol ve Gaz Taşımacılığı
21417/4-kOrganize Sanayi Bölgelerindeki Arsa ve İşyeri Teslimleri ile Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri
21517/4-lVarlık Yönetim Şirketlerinin İşlemleri
21617/4-mTasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun İşlemleri
21717/4-nBasın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğüne Verilen Haber Hizmetleri
21817/4-oGümrük Antrepoları, Geçici Depolama Yerleri ile Gümrüklü Sahalarda Vergisiz Satış Yapılan İşyeri, Depo ve Ardiye Gibi Bağımsız Birimlerin Kiralanması
219—Hazine, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının İşlemleri
22017/4-rİki Tam Yıl Süreyle Sahip Olunan Taşınmaz ve İştirak Hisseleri ile 15/7/2023 Tarihinden Önce Kurumların Aktifinde Kayıtlı Taşınmaz Satışı
221Geçici 15Konut Yapı Kooperatifleri, Belediyeler ve Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına Verilen İnşaat Taahhüt Hizmeti
223Geçici 20/1Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Yapılan İşlemler
225Geçici 23Milli Eğitim Bakanlığına Yapılan Bilgisayar Bağışları ile İlgili Teslimler
22617/2-bÖzel Okullar, Üniversite ve Yüksekokullar Tarafından Verilen Bedelsiz Eğitim ve Öğretim Hizmetleri
22717/2-bKanunların Gösterdiği Gerek Üzerine Bedelsiz Olarak Yapılan Teslim ve Hizmetler
22817/2-bKanunun (17/1) Maddesinde Sayılan Kurum ve Kuruluşlara Bedelsiz Olarak Yapılan Teslimler
229—Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Darülacezeye, Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Gıda, Temizlik, Giyecek ve Yakacak Maddeleri
23017/4-gKülçe Altın, Külçe Gümüş ve Kıymetli Taşların Teslimi
23117/4-gMetal, Plastik, Lastik, Kauçuk, Kâğıt, Cam Hurda ve Atıkların Teslimi
23217/4-gDöviz, Para, Damga Pulu, Değerli Kâğıtlar, Hisse Senedi ve Tahvil Teslimleri
233—2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Kapsamında Taşınmazların Kamulaştırmayı Yapan Devlet ve Kamu Tüzel Kişilerine Devri
23417/4-şKonut Finansmanı Amacıyla Teminat Gösterilen ve İpotek Konulan Konutların Teslimi
23516/1-cTransit ve Gümrük Antrepo Rejimleri ile Geçici Depolama ve Serbest Bölge Hükümlerinin Uygulandığı Malların Teslimi
23619/2Usulüne Göre Yürürlüğe Girmiş Uluslararası Anlaşmalar Kapsamındaki İstisnalar (İade Hakkı Tanınmayan)
23717/4-t5300 Sayılı Kanuna Göre Düzenlenen Ürün Senetlerinin İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimlerinden Sonraki Teslim
23817/4-uVarlıkların Varlık Kiralama Şirketlerine Devri ile Bu Varlıkların Varlık Kiralama Şirketlerince Kiralanması ve Devralınan Kuruma Devri
23917/4-yTaşınmazların Finansal Kiralama Şirketlerine Devri, Finansal Kiralama Şirketi Tarafından Devredene Kiralanması ve Devri
24017/4-zPatentli veya Faydalı Model Belgeli Buluşa İlişkin Gayri Maddi Hakların Kiralanması, Devri ve Satışı
241—TürkAkım Gaz Boru Hattı Projesine İlişkin Anlaşmanın (9/b) Maddesinde Yer Alan Hizmetler
24217/4-öGümrük Antrepoları, Geçici Depolama Yerleri ile Gümrüklü Sahalarda, İthalat ve İhracat İşlemlerine Konu Mallar ile Transit Rejim Kapsamında İşlem Gören Mallar İçin Verilen Ardiye, Depolama ve Terminal Hizmetleri
250—Diğerleri

Tam istisna kodları (301–350)

KodDayanakAçıklama
30111/1-aMal İhracatı
30211/1-aHizmet İhracatı
30311/1-aRoaming Hizmetleri
30413/aDeniz, Hava ve Demiryolu Taşıma Araçlarının Teslimi ile İnşa, Tadil, Bakım ve Onarımları
30513/bDeniz ve Hava Taşıma Araçları İçin Liman ve Hava Meydanlarında Yapılan Hizmetler
30613/cPetrol Aramaları ve Petrol Boru Hatlarının İnşa ve Modernizasyonuna İlişkin Yapılan Teslim ve Hizmetler
30713/cMaden Arama, Altın, Gümüş ve Platin Madenleri İçin İşletme, Zenginleştirme ve Rafinaj Faaliyetlerine İlişkin Teslim ve Hizmetler
30813/dTeşvikli Yatırım Mallarının Teslimi
30913/eLiman ve Hava Meydanlarının İnşası, Yenilenmesi ve Genişletilmesi
31013/fUlusal Güvenlik Amaçlı Teslim ve Hizmetler
31114/1Uluslararası Taşımacılık
31215/aDiplomatik Organ ve Misyonlara Yapılan Teslim ve Hizmetler
31315/bUluslararası Kuruluşlara Yapılan Teslim ve Hizmetler
31419/2Usulüne Göre Yürürlüğe Girmiş Uluslararası Anlaşmalar Kapsamındaki İstisnalar
31514/3İhraç Konusu Eşyayı Taşıyan Kamyon, Çekici ve Yarı Römorklara Yapılan Motorin Teslimleri
31611/1-aSerbest Bölgelerdeki Müşteriler İçin Yapılan Fason Hizmetler
31717/4-sEngellilerin Eğitimleri, Meslekleri ve Günlük Yaşamlarına İlişkin Araç-Gereç ve Bilgisayar Programları
318Geçici 293996 Sayılı Kanuna Göre Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Gerçekleştirilecek Projeler, 3359 Sayılı Kanuna Göre Kiralama Karşılığı Yaptırılan Sağlık Tesislerine İlişkin Projeler ve 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye Göre Kiralama Karşılığı Yaptırılan Eğitim Öğretim Tesislerine İlişkin Projelere İlişkin Teslim ve Hizmetler
31913/gBaşbakanlık Merkez Teşkilatına Yapılan Araç Teslimleri
320Geçici 16 (6111 s. K.)İSMEP Kapsamında İstanbul İl Özel İdaresi'ne Bağlı Olarak Faaliyet Gösteren "İstanbul Proje Koordinasyon Birimi"ne Yapılacak Teslim ve Hizmetler
321Geçici 26Birleşmiş Milletler (BM), NATO ve OECD'ye Resmî Kullanımları İçin Yapılacak Mal Teslimi ve Hizmet İfaları (resmî listedeki tam tanımla)
32211/1-aTürkiye'de İkamet Etmeyenlere Özel Fatura ile Yapılan Teslimler (Bavul Ticareti)
32313/ğ5300 Sayılı Kanuna Göre Düzenlenen Ürün Senetlerinin İhtisas/Ticaret Borsaları Aracılığıyla İlk Teslimi
32413/hTürkiye Kızılay Derneğine Yapılan Teslim ve Hizmetler ile Türkiye Kızılay Derneğinin Teslim ve Hizmetleri
32513/ıYem Teslimleri
32613/ıGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilmiş Gübrelerin Teslimi
32713/ıGıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Tescil Edilmiş Gübrelerin İçeriğinde Bulunan Hammaddelerin Gübre Üreticilerine Teslimi
32813/iKonut veya İşyeri Teslimleri
329—Eğitimde Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH) Projesi Kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına Yapılacak Mal Teslimi ve Hizmet İfası
33013/jOrganize Sanayi Bölgeleri ile Küçük Sanayi Sitelerinin İnşasına İlişkin Teslim ve Hizmetler
33113/mAr-Ge, Yenilik ve Tasarım Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna
332Geçici 39İmalat Sanayiinde Kullanılmak Üzere Yapılan Yeni Makina ve Teçhizat Teslimlerinde İstisna
33313/kGenel ve Özel Bütçeli Kamu İdarelerine, İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köylere Bağışlanan Tesislerin İnşasına İlişkin İstisna
33413/lYabancılara Verilen Sağlık Hizmetlerinde İstisna
33513/nBasılı Kitap ve Süreli Yayınların Teslimleri
336Geçici 46UEFA Müsabakaları Kapsamında Yapılacak Teslim ve Hizmetler
337—Türk Akım Gaz Boru Hattı Projesine İlişkin Anlaşmanın (9/h) Maddesi Kapsamındaki Gaz Taşıma Hizmetleri
338—İmalatçıların Mal İhracatları
339—İmalat Sanayii ile Turizme Yönelik Yatırım Teşvik Belgesi Kapsamındaki İnşaat İşlerine İlişkin Teslim ve Hizmetler
340—Elektrik Motorlu Taşıt Araçlarının Geliştirilmesine Yönelik Mühendislik Hizmetleri
341—Afetzedelere Bağışlanacak Konutların İnşasına İlişkin İstisna
342—Genel Bütçeli Kamu İdarelerine Bağışlanacak Taşınmazların İnşasına İlişkin İstisna
343—Genel Bütçeli Kamu İdarelerine Bağışlanacak Konutların Yabancı Devlet Kurum ve Kuruluşlarına Teslimine İlişkin İstisna
34413/oMilli Savunma ve İç Güvenlik İhtiyaçlarında Kullanılmak Üzere Taşıt Teslimi
350—Diğerleri

308 (teşvikli yatırım malları) ve 339 (teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işleri) GİB doğrulamasında yalnız yatırım teşvik kapsamındaki faturalarda kabul edilir; bu faturalarda harcama tipi 01 ise 308, 02 ise 339 seçilir.

351 ve 555: istisna olmayan özel durumlar

KodAdıNe zaman kullanılır?
351KDV — İstisna Olmayan DiğerKDV beyannamesindeki istisna işlem kodları dışında kalan, istisna olmayan ancak 0 KDV'li fatura düzenlenmesi gereken durumlar.
555KDV Oran Kontrolüne Tabi Olmayan SatışlarGİB sicil ve faaliyet kodu kayıtlarına göre faaliyetinize karşılık gelen KDV oranıyla düzenlenemeyen satışlar: yansıtma faturası, aktife kayıtlı demirbaş ya da taşıt satışı gibi.

555 kodu, GİB'in e-Belgelerde faaliyet koduna göre KDV oranı kontrolüne hazırlık için 16 Mart 2026'da duyurduğu güncellemeyle eklendi. GİB 27 Mart 2026 tarihli duyurusuyla bu kontrolü, sistemlerin hazırlanabilmesi için ikinci bir duyuruya kadar erteledi; bu rehberin gözden geçirildiği tarihte yeni bir duyuru yayımlanmamıştır. Kontrolün nasıl işleyeceği ve oranların ayrıntısı için KDV oranları rehberine bakın.

İhraç kayıtlı satış kodları (701–704)

İhracatçıya ihraç kaydıyla yapılan teslimlerde KDV hesaplanır ama tahsil edilmez; fatura IHRACKAYITLI tipiyle ve aşağıdaki kodlardan biriyle düzenlenir. Bu kodlar istisna listesinde değil, ayrı bir listede yer alır.

KodAçıklama
7013065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi kapsamındaki ihraç kayıtlı satış
702DİİB (Dahilde İşleme İzin Belgesi) ve geçici kabul rejimi kapsamındaki satışlar
7034760 sayılı ÖTV Kanunu'nun 8/2 maddesi kapsamındaki ihraç kayıtlı satış
7043065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-c maddesi ve 4760 sayılı ÖTV Kanunu'nun 8/2 maddesi kapsamındaki ihraç kayıtlı satış

701 ve 702 ile fatura kesmenin adımlarını, yasal ibareyi ve 702'deki GTİP ile DİİB satır kodu kurallarını ihraç kayıtlı fatura sayfasında anlattık.

Özel matrah kodları (801–812)

Matrahın satış bedelinin tamamı değil, kanunda belirlenen tutar olduğu işlemlerde (KDV Kanunu m.23) fatura OZELMATRAH tipiyle ve aşağıdaki kodlardan biriyle düzenlenir. Örneğin altın ziynet eşyasında 805, gümüş ziynet eşyasında 808 kodu kullanılır.

KodAçıklama
801Milli Piyango, Spor Toto vb. Oyunlar
802At Yarışları ve Diğer Müşterek Bahis ve Talih Oyunları
803Profesyonel Sanatçıların Yer Aldığı Gösteriler, Konserler, Profesyonel Sporcuların Katıldığı Sportif Faaliyetler, Maçlar, Yarışlar ve Yarışmalar
804Gümrük Depolarında ve Müzayede Mahallerinde Yapılan Satışlar
805Altından Mamul veya Altın İçeren Ziynet Eşyaları ile Sikke Altınların Teslimi
806Tütün Mamulleri
807Muzır Neşriyat Kapsamındaki Gazete, Dergi vb. Periyodik Yayınlar
808Gümüşten Mamul veya Gümüş İçeren Ziynet Eşyaları ile Sikke Gümüşlerin Teslimi
809Belediyeler Tarafından Yapılan Şehir İçi Yolcu Taşımacılığında Kullanılan Biletlerin ve Kartların Bayiler Tarafından Satışı
810Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri
811TŞOF Tarafından Araç Plakaları ile Sürücü Kurslarında Kullanılan Bir Kısım Evrakın Teslimi
812KDV Uygulanmadan Alınan İkinci El Motorlu Kara Taşıtı veya Taşınmaz Teslimi

ÖTV ve konaklama vergisi istisna kodları

Kod listesi, KDV dışındaki vergiler için de istisna kodları tanımlar: ÖTV'de 101 ihracat, 102 diplomatik, 103 askeri amaçlı istisna, 104 petrol arama faaliyetinde bulunanlara teslimler, 105 uluslararası anlaşmadan doğan istisna, 106 diğer istisnalar, 107 ÖTV Kanunu 7/a kapsamındaki teslimler, 108 geçici 5. madde kapsamındaki teslimler ve 151 ÖTV — istisna olmayan diğer; konaklama vergisinde 001 diplomatik istisna.

Sık yapılan hatalar

  • Kanuni istisnası olan işlemde 351 kullanmak: 351 yalnız istisna olmayan 0 KDV'li durumlar içindir; ihracat, külçe altın, hurda gibi işlemlerde kendi kodu seçilir.
  • Normal satış faturasına istisna kodu yazmak: 2xx ya da 3xx kodlu kalem varsa fatura tipi ISTISNA olmalıdır; SATIS tipli fatura bu kodlarla doğrulamadan geçmez.
  • İhraç kayıtlı satışı istisna gibi düzenlemek: ihraç kayıtlı teslimde KDV hesaplanır ve tecil edilir; 701–704 kodları ve IHRACKAYITLI tipi kullanılır, 3xx kodları değil.
  • Eski kod listesine göre çalışmak: liste son iki yılda birkaç kez güncellendi (ör. 338 imalatçıların mal ihracatı, 555 oran kontrolü). Kodu seçmeden önce güncel listeye bakın.

Faturika'da istisna kodu

  • Faturika'daki kod listesi bu sayfadaki güncel GİB listesiyle (v1.43) aynıdır. Kod seçici aranabilir: kodu ("338"), adın bir kısmını ("ihracat") ya da dayanağı ("17/4-g") yazarak bulursunuz; kodlar kısmi ve tam istisna olarak gruplanır.
  • 308 ve 339 listede görünür ama seçilemez: GİB bu kodları yalnız yatırım teşvik belgesi kapsamındaki faturada (e-Faturada YATIRIMTESVIK senaryosu, e-Arşivde YTB fatura tipleri) kabul eder ve Faturika bu fatura türünü henüz düzenlemiyor. Bu kodlarla normal fatura gönderilmeye çalışılırsa gönderimden önce durdurulur; kontör düşmez.
  • KDV'si %0 olan her kalemde istisna kodu seçilmesi zorunludur; kodsuz %0 kalem gönderimden önce uyarıyla durdurulur. Seçtiğiniz kodun resmî açıklaması faturanın istisna gerekçesi olarak yazılır.
  • İstisna kodlu kalem varsa fatura türü İstisna olur; istisnalı kalemler tevkifatlı ya da özel matrahlı kalemlerle aynı faturada bulunamaz, Faturika bu durumda faturayı ayırmanızı ister.
  • Tam istisna kodu (3xx) faturanın tamamına uygulanır: Faturika'da aynı faturanın tüm kalemlerinde aynı tam istisna kodu seçili olmalıdır. Kalem bazında farklı istisnalar için kısmi (2xx) kodlar kullanılır.
  • Ürün kartına KDV oranı ve istisna kodu tanımlarsanız fatura kalemine kendiliğinden gelir; pazaryeri siparişlerinde de vergi bilgisi ürün kartından alınır (ürün eşleştirme ve KDV).
  • 701 ve 702 ihraç kayıtlı satışlar ayrı bir akışla düzenlenir: yasal ibare yazılır, ertelenen KDV gösterilir, 702'de GTİP ve DİİB satır kodu her kalemde denetlenir.
  • İstisnalı satışlar KDV beyannamesi ön hazırlığında kodlarına göre ayrı gösterilir.

Sık sorulan sorular

KDV istisna kodu nedir?

e-Fatura ve e-Arşiv faturada KDV hesaplanmayan ya da KDV'si 0 olan bir kalemin neden vergisiz olduğunu gösteren üç haneli koddur. Kodlar GİB'in UBL-TR Kod Listeleri kılavuzunda yayımlanır; örneğin 301 mal ihracatını, 230 külçe altın ve gümüş teslimini, 351 istisna olmayan ama KDV'si 0 olan işlemleri gösterir.

351 kodu ne zaman kullanılır?

GİB kod listesine göre 351, KDV beyannamesindeki istisna işlem kodları dışında kalan, istisna olmayan ancak 0 KDV'li fatura düzenlenmesi gereken durumlarda kullanılır. Kanunda sayılan bir istisna varsa 351 yerine o istisnanın kodu seçilir.

Kısmi istisna ile tam istisna arasındaki fark nedir?

Tam istisnada (ihracat gibi) satıcı, istisna işlem için yüklendiği KDV'yi indirebilir; indiremediği kısmı iade olarak talep edebilir (KDV Kanunu m.32). Kısmi istisnada ise istisna işlemle ilgili yüklenilen KDV kural olarak indirilemez (m.30/a); maliyete ya da gidere dahil edilir. e-Faturada kısmi istisnalar 2xx, tam istisnalar 3xx kodlarıyla gösterilir.

İstisna kodu seçilince fatura tipi değişir mi?

Evet. GİB şematronuna göre 2xx ve 3xx istisna kodları ISTISNA, IADE, IHRACKAYITLI ya da SGK tipli faturalarda kullanılır; 701–704 kodları IHRACKAYITLI, 801–812 kodları OZELMATRAH tipini gerektirir. Normal satış (SATIS) faturasında KDV için yalnız 351 ve 555 kodları kullanılabilir.

555 kodu nedir?

UBL-TR Kod Listeleri'ne 2026'da eklenen "KDV Oran Kontrolüne Tabi Olmayan Satışlar" kodudur. Faaliyet koduna uygun KDV oranının bulunmadığı yansıtma faturası, aktife kayıtlı demirbaş ya da taşıt satışı gibi işlemlerde seçilir. KDV'si 0 olan kalemde ve ISTISNA ya da IHRACKAYITLI tipli faturada kullanılamaz.

Kaynaklar

  1. GİB — UBL-TR Kod Listeleri v1.43, Temmuz 2026 (UBL-TR 1.2.1 Kılavuzlar paketi)
  2. GİB — e-Fatura Paketi, şematron doğrulama kuralları (Ağustos 2026)
  3. GİB — KDV Kanunu m.30 İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi
  4. GİB — KDV Kanunu m.32 İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim
  5. GİB — KDV Kanunu m.23 Özel Matrah Şekilleri
  6. GİB — Elektronik Belgelerde Sicil ve Faaliyet Kodu Karşılığı KDV Oran Kontrolünün Ertelenmesi Hakkında Duyuru (27.03.2026)

Son gözden geçirme: 11.10.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Ön muhasebenizi bugün dijitale taşıyın

Kredi kartı gerekmeden kaydolun; 2 ay ücretsiz deneyin, 20 hediye kontörle ilk e-belgelerinizi gönderin.