Yurt dışından hizmet satan, ithal ürünü döviz fiyatıyla satan ya da müşterisiyle dövizle anlaşan işletmeler için dövizli fatura kesmek rutin bir iş. Faturika'da dövizli fatura, TL fatura ile aynı ekrandan kesilir: para birimini seçer, kuru kontrol eder, kalemleri girersiniz. Kur, TL karşılıkları ve resmî XML'deki kur bilgisi sizin yerinize hazırlanır.
- Desteklenen para birimleri: TRY, USD, EUR ve GBP.
- Para birimini seçince TCMB döviz alış kuru önerilir; elle değiştirilebilir.
- Kur ve TL karşılıkları fatura notuna, kur bilgisi UBL'ye (
PricingExchangeRate) yazılır. - Kuru eksik dövizli belge gönderilmez; güncel kurla sessizce doldurulmaz.
- e-İhracat faturası şu an kapalıdır.
Dövizli fatura nasıl kesilir?
- Para birimini seçin: yeni fatura ekranında Para birimi alanından USD, EUR ya da GBP'yi seçin.
- Kuru kontrol edin: Kur (₺) alanına fatura tarihinin Resmî Gazete kuru (TCMB döviz alış kuru) gelir; altında "RG … kuru" ipucu görünür. Faturanız için başka bir kur geçerliyse değeri değiştirin.
- Kalemleri girin: birim fiyatlar seçtiğiniz dövizdedir. İskonto, KDV, tevkifat ve istisna TL faturadaki gibi çalışır.
- Toplamı görün: sağdaki özet, döviz toplamların yanında faturanın kuruyla TL toplamını ve bilgi amaçlı güncel alış kuruyla ödenecek TL tutarını gösterir.
- Kaydedin ya da gönderin: belge e-Fatura veya e-Arşiv olarak resmîleşir; kur, belgeye kaydedildiği hâliyle sabitlenir.
Kur önerisi fatura tarihine göre verilir: KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği günkü Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB döviz alış kuruyla çevrilir; bu, TCMB'nin bir önceki iş günü saat 15.30'da ilan ettiği kurdur. Geçmiş tarihli faturada da o tarihin kuru önerilir. Hangi günün kurunun kullanılacağını dövizli fatura ve kur rehberinde anlatıyoruz.
Faturada TL karşılığı ve kur notu
Dövizli bir belge gönderildiğinde Faturika iki şeyi otomatik yapar:
- Kur notu: faturanın not alanına "Döviz kuru: 1 USD = … TL (tarih)" satırı ve mal/hizmet, vergiler ve genel toplamın TL karşılıkları yazılır.
- UBL kur bilgisi: resmî XML'de belge para birimi (
DocumentCurrencyCode) vecac:PricingExchangeRatebloğu yer alır: kaynak para birimi, hedef para birimi TRY, kur (CalculationRate) ve kur tarihi.
Nota ve XML'e yazılan kur, belge kaydedilirken işlenen kurdur; faturayı günler sonra görüntülediğinizde o günün kuruna göre değişmez. Kuru olmayan dövizli belgede XML üretilmez, belge gönderim öncesi doğrulamada durur ve kuru girmeniz istenir.
Kur eksik ya da hatalıysa
Faturika dövizli belgede kuru hiçbir zaman "güncel kur" ile kendiliğinden doldurmaz. Kuru boş kalmış bir belge "Kur eksik" olarak işaretlenir; TL karşılığı sıfır diye hesaplanmaz, "hesaplanamıyor" olarak gösterilir. Belge ekranındaki kur kartından:
- Kuru Tamamla: kuru ve kaynağını (gerekçe) yazarak eksik kuru girersiniz; TL karşılıkları yeniden hesaplanır.
- Kuru Düzelt: kayıtlı kuru değiştirmeden önce önizlemeyle yeni TL toplamını görürsünüz; gerekçe zorunludur ve değişiklik belge geçmişine eski/yeni değerle yazılır.
Kur düzeltmesi yalnız sistemdeki TL karşılıklarını değiştirir. Belgenin döviz tutarları, gönderilmiş resmî XML, işlenmiş tahsilatlar ve dağıtımlar değişmez. Kur yönetimi yetkiye bağlıdır: varsayılan rollerde muhasebe kullanıcısı kuru tamamlayıp düzeltebilir, satış kullanıcısı bunu yapamaz.
Dövizli cari bakiye ve tahsilat
Tahsilat, faturayla aynı para biriminde ve aynı döviz cinsindeki bir kasa ya da banka hesabına kaydedilir. Kasa ve banka hesaplarını TRY, USD, EUR veya GBP olarak açabilirsiniz. Böylece 1.000 USD'lik fatura 1.000 USD'lik tahsilatla kapanır; farklı para birimli tahsilat faturaya dağıtılmaz, arada gizli bir kur çevrimi yapılmaz. Fazla ödeme aynı para biriminde avans olarak kalır.
- Cari yaşlandırma: açık alacaklar her cari için para birimi başına ayrı satırda izlenir; USD ve TL alacaklar birbirine karışmaz.
- Cari ekstre: TL ekstrede dövizli fatura kendi kuruyla TL'ye çevrilir; faturaya bağlanan dövizli tahsilat da aynı kurla düşülür, faturaya bağlanmayan tutar işlem gününün Resmî Gazete kuruyla çevrilir. Kuru belli olmayan kayıtlar güncel kurla çevrilmez; bakiyeye katılmadan ayrıca listelenir.
- Pano ve raporlar: aylık satış toplamı belge kuruyla hesaplanır; kuru eksik belgeler toplama sıfır olarak girmez, ayrı sayılır.
Cari hesap ekranları ve raporlar hakkında ayrıntı için cari hesap takip programı sayfasına bakabilirsiniz.
Tekrarlayan, gelen ve API ile kesilen dövizli faturalar
- Tekrarlayan fatura: dövizli bir tekrarlayan fatura şablonundan açılan yeni fatura, eski dönemin kurunu kopyalamaz; kur eksik olarak açılır ve otomatik gönderim ayarlı olsa bile kur girilene kadar taslakta bekler.
- Gelen e-Fatura: tedarikçinizden gelen dövizli faturanın kuru resmî XML'den okunur ve belgeye kaydedilir (gelen fatura yönetimi).
- API: e-Fatura API ile belge oluştururken
currency(TRY, USD, EUR, GBP),exchange_rateve isteğe bağlıexchange_rate_dategönderilir. Kur gönderilmezse belge "kur yok" durumunda oluşur ve gönderimde durdurulur.
Kur farkı
Faturika kur farkı faturasını otomatik oluşturmaz. Fatura tarihindeki kur ile tahsilat günündeki kur arasındaki farkı ve farkın KDV'sini ücretsiz kur farkı hesaplama aracıyla bulabilirsiniz. Kur farkı için ne zaman ayrı fatura düzenlendiğini dövizli fatura rehberinde okuyabilirsiniz.
e-İhracat şu an kapalı
Yurt dışındaki alıcıya kesilen e-İhracat faturası; gümrük tarife numarası (GTİP), teslim şartı ve gümrük bilgileri gibi ek alanlar ister. Faturika bu alanları henüz üretmediği için ihracat senaryosu kapalıdır: panelde seçilemez, API'de de reddedilir. Hatalı bir ihracat belgesi kesmektense bu senaryoyu açmamayı tercih ettik. İhracatçıya ihraç kaydıyla yapılan yurt içi satışlar için ihraç kayıtlı fatura türü kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Faturika hangi para birimlerinde fatura keser?
Türk lirası (TRY), ABD doları (USD), euro (EUR) ve İngiliz sterlini (GBP). Para birimi fatura başlığında seçilir; kalemler, KDV ve toplamlar seçilen para biriminde hesaplanır.
Döviz kuru otomatik mi geliyor?
Evet, öneri olarak. Para birimini seçtiğinizde fatura tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan TCMB döviz alış kuru kur alanına yazılır ve altında hangi günün kuru olduğu gösterilir; fatura tarihini değiştirirseniz öneri de güncellenir. Kuru dilediğiniz gibi değiştirebilirsiniz; kaydedilen kur sizin onayladığınız değerdir.
Kuru girmeden dövizli fatura gönderebilir miyim?
Hayır. Kuru boş dövizli belge taslak olarak kaydedilebilir ama gönderilmeden önce doğrulamada durdurulur. Kuru girdiğinizde ya da belge ekranından tamamladığınızda gönderim açılır.
Kur farkı faturası otomatik oluşuyor mu?
Hayır. Faturika kur farkı faturasını kendiliğinden oluşturmaz. Farkı ücretsiz kur farkı hesaplayıcısıyla bulabilir, ne zaman fatura gerektiğini dövizli fatura rehberinden okuyabilirsiniz.
Yurt dışındaki müşteriye e-İhracat faturası kesebilir miyim?
Şu an hayır. e-İhracat faturası için gereken gümrük ve teslim bilgileri henüz üretilmediğinden ihracat senaryosu kapalıdır. İhracatçıya ihraç kaydıyla satış için ihraç kayıtlı fatura türü kullanılabilir.
Dövizli tahsilatı nasıl kaydederim?
Faturayla aynı para biriminde bir kasa ya da banka hesabı açarsınız (ör. USD hesabı) ve tahsilatı o hesaba kaydedersiniz. Farklı para birimli tahsilat faturaya dağıtılmaz; gizli kur çevrimi yapılmaz.
İlgili sayfalar
Dövizli Fatura ve Kur
Dövizli faturada hangi kurun kullanılacağı, TL karşılığının gösterimi, e-Faturada kur alanı ve kur farkı faturasının KDV'si.
Kur Farkı Hesaplama
Dövizli işlemde kur farkı matrahı ve KDV'si (KDV hariç bedel üzerinden).
Cari Hesap Takip Programı
Müşteri ve tedarikçi bakiyeleri, cari ekstre, vade analizi, kısmi tahsilat eşleme ve çek-senet takibi.
Tekrarlayan Fatura
Bir faturayı şablon alıp her dönem aynı müşteri ve kalemlerle taslak ya da otomatik gönderilen yeni fatura üreten tekrarlama özelliği.
Dövizli fatura, Faturika fatura programının standart parçasıdır; ayrı bir modül gerektirmez. Ücretsiz deneyin, ilk dövizli faturanızı bugün kesin.