- Koşul: karşılıklı para ya da özdeş edim borcu ve iki borcun da muaccel olması (TBK m.139).
- Takas, borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle gerçekleşir; iki borç az olan tutar kadar sona erer (TBK m.143).
- Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir.
- Mahsuptan önce iki tarafın kayıtlarındaki bakiyeyi cari mutabakatla teyit etmek önerilir.
Örnek
A firması B firmasına 100.000 TL'lik mal sattı, B de A'ya 60.000 TL'lik hizmet verdi; iki borcun da vadesi geldi. Taraflar mahsuplaşınca A'nın B'den alacağı 40.000 TL'ye iner; B bu tutarı öder ve iki taraf da kayıtlarında 60.000 TL'yi karşılıklı kapatır.
Mahsuplaşma adımları
- Bakiyeleri teyit edin: belirli bir tarih itibarıyla iki tarafın kayıtlarındaki borç ve alacağı cari mutabakatla karşılaştırın (cari mutabakat mektubu örneği).
- Vadeleri kontrol edin: takas için iki borcun da muaccel olması gerekir.
- Bildirin: takas iradesini karşı tarafa yazılı bildirin; uygulamada iki tarafın imzaladığı bir mahsup yazısı düzenlenir.
- Kaydedin: mahsup edilen tutar iki tarafın muhasebe kayıtlarına işlenir; kaydın biçimini mali müşavirinizle belirleyin.
Faturika ile hazırlık
Faturika'da her carinin ekstresi fatura, tahsilat ve ödeme hareketlerini yürüyen bakiyeyle gösterir; bakiyeyi karşı tarafa bağlantıyla gönderip cari mutabakat ile çevrim içi teyit alırsınız. Mahsup için Faturika'da ayrı bir belge türü yoktur; mahsup kaydını mali müşavirinizin yöntemiyle yapın.
Sık sorulan sorular
Mahsuplaşma ne demek?
İki tarafın birbirine olan borç ve alacaklarını karşılıklı olarak kapatmasıdır; Türk Borçlar Kanunu'nda takas olarak düzenlenir.
Takas için hangi şartlar gerekir?
Tarafların karşılıklı olarak para ya da özdeş edim borçlu olması ve iki borcun da muaccel olması gerekir (TBK m.139).
Mahsup nasıl gerçekleşir?
Borçlunun takas iradesini alacaklıya bildirmesiyle; iki borç takas edilebilecekleri anda az olan tutar kadar sona erer (TBK m.143).
Faturika'da mahsup kaydı var mı?
Ayrı bir mahsup belgesi yoktur. Bakiyeyi cari ekstre ve cari mutabakatla teyit edersiniz; kaydı mali müşavirinizin yöntemiyle yaparsınız.
Kaynaklar
- Resmî Gazete — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (04.02.2011, sayı 27836)
- Mevzuat Bilgi Sistemi — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.139–145 takas)
Son gözden geçirme: 01.11.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.