- Kapsam: satış ve alış faturaları, cari hesaplar, tahsilat ve ödemeler, kasa-banka, stok, giderler.
- İşletme yapar; mali müşavir bu kayıtlardan resmî defteri ve beyannameleri hazırlar.
- e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye ön muhasebenin bir parçasıdır.
- Ön muhasebe kaydı resmî defter değildir; e-Defter mali müşavirin programında tutulur.
Ön muhasebenin kapsamı
| Kayıt | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Satış faturaları (e-Fatura, e-Arşiv) | Gelirin ve alacağın kaydı; VUK'a göre satışı belgeler |
| Alış faturaları ve giderler | Giderin, borcun ve indirilecek KDV'nin kaydı |
| Cari hesaplar | Kimin kime ne kadar borçlu olduğunu gösterir |
| Tahsilat ve ödemeler | Açık faturaları kapatır, nakit hareketini izler |
| Kasa ve banka | Nakit ve banka bakiyelerinin takibi |
| Stok | Mal giriş-çıkışı ve stok maliyeti |
Ön muhasebe ile resmî muhasebe
Ön muhasebe işletmenin kendi tuttuğu günlük kayıttır. Resmî muhasebe ise bu kayıtların yasal defterlere işlenmesi, dönem sonu işlemleri, beyannameler ve mali tablolardır. Fatura, Vergi Usul Kanunu'na göre satılan mal ya da yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere düzenlenen ticari vesikadır (VUK m.229); ön muhasebe bu vesikaların ve ödemelerin düzenli tutulmasıdır.
Ön muhasebe nasıl yapılır?
- Faturayı düzenleyin: satışta e-Fatura ya da e-Arşiv; alışta gelen faturayı kaydedin.
- Cariyi güncelleyin: fatura cari bakiyeye yansır.
- Tahsilatı ve ödemeyi bağlayın: ödeme faturaya bağlanır, açık bakiye kapanır.
- Kasa ve bankayı mutabık tutun: banka ekstresiyle hareketleri karşılaştırın.
- Ay sonunda mali müşavirinize iletin: faturalar, giderler ve raporlar.
Faturika ile ön muhasebe
Faturika e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliyeyi cari, tahsilat, kasa, stok ve raporlarla aynı yerde tutar. Mali müşavirinizi davet edersiniz; kayıtları salt okunur görür ve muhasebe programına aktarım dosyalarını alır. Faturika e-Defter tutmaz. Ayrıntı: ön muhasebe programı, ön muhasebe raporları.
Sık sorulan sorular
Ön muhasebe nedir?
Ön muhasebe, işletmenin fatura, tahsilat, ödeme, kasa, banka ve stok kayıtlarının günlük olarak tutulmasıdır. Resmî defterlerin hazırlanması için mali müşavire düzenli ve doğru veri sağlar; kendisi resmî defter değildir.
Ön muhasebe ile muhasebe arasındaki fark nedir?
Ön muhasebe günlük işlemlerin kaydıdır ve işletme tarafından yapılır. Muhasebe ise bu kayıtların yevmiye ve kebir gibi yasal defterlere işlenmesi, beyannamelerin hazırlanması ve mali tabloların çıkarılmasıdır; genellikle mali müşavir yapar.
Ön muhasebeyi kim yapar?
İşletme sahibi, çalışanlar ya da ön muhasebe elemanı. Mali müşavir bu kayıtları alıp resmî muhasebeye dönüştürür.
Ön muhasebe programı e-Defter tutar mı?
Faturika e-Defter tutmaz; kayıtlarınızı mali müşavirinizin muhasebe programına aktarırsınız. e-Defter mali müşavirin programında tutulur.
Excel ile ön muhasebe yapılabilir mi?
Yapılabilir ama e-Fatura ve e-Arşiv düzenlemek, cari bakiyeyi faturalarla eşleştirmek ve stoğu takip etmek Excel'de elle yapılır ve hata riski yüksektir.
Kaynaklar
- GİB — Vergi Usul Kanunu m.229 Faturanın Tarifi
- GİB — VUK Genel Tebliği Sıra No 509, güncel metin (e-belge uygulamaları)
Son gözden geçirme: 01.11.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.