e-İrsaliye Nedir, Kimler İçin Zorunlu? 2026 Eşikleri ve Sevk Kuralları
Kâğıt irsaliye, ticaretin en eski belgelerinden biri: mal yola çıkar, şoförün elinde nüshalar vardır, alıcı imzalar, ay sonunda irsaliye faturayla eşleştirilir ya da eşleştirilemez. e-İrsaliye bu belgenin elektronik hâlidir: sevk irsaliyesi GİB'in belirlediği standartta elektronik ortamda düzenlenir, alıcısına elektronik ortamda iletilir ve elektronik ortamda saklanır. Araçta ise belgenin kâğıt çıktısı ya da elektronik görüntüsü bulunur. Bu yazıda e-İrsaliyenin kimler için zorunlu olduğunu (2026), nasıl düzenlendiğini ve en sık yapılan hataları VUK Genel Tebliği Sıra No 509'un güncel metnine göre anlatıyoruz.
e-İrsaliye nedir, hangi durumda irsaliye gerekir?
509 Sıra No.lu Tebliğ'e göre e-İrsaliye yeni bir belge türü değildir; kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliğe sahiptir. Bu yüzden "ne zaman irsaliye gerekir" sorusunun cevabı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 5. bendinde durur:
- Mal alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınıyor ya da taşıttırılıyorsa irsaliyeyi satıcı düzenler.
- Malı alıcı kendisi taşıyor ya da taşıttırıyorsa irsaliyeyi alıcı düzenler.
- Mal bir işletmenin şubeleri ya da işyerleri arasında taşınıyorsa ya da satılmak üzere bir komisyoncuya gönderiliyorsa da sevk irsaliyesi gerekir.
- Nihai tüketicinin perakende aldığı malı kendisinin taşıması hâlinde, fatura ya da perakende satış fişi varsa irsaliye aranmaz.
e-İrsaliye uygulamasına dahil olan bir mükellef, bu durumların hepsinde irsaliyeyi e-İrsaliye olarak düzenler.
e-İrsaliye kimler için zorunlu? (2026)
Zorunluluk iki kanaldan gelir: hasılat ve sektör. Aşağıdaki tablo, 509 Sıra No.lu Tebliğ'in 2026 güncel metnindeki listeyi özetler:
| Kim? | Koşul | Ne zaman geçer? |
|---|---|---|
| e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler | 2021 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri | İzleyen yılın temmuz ayı başı (ör. 2025 hasılatı → 1 Temmuz 2026; 2026 hasılatı → 1 Temmuz 2027) |
| ÖTV (I) sayılı listedeki mallar için EPDK'dan lisans alanlar (bayilik dahil) | Hasılat şartı yok | Genel olarak şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başı |
| ÖTV (III) sayılı listedeki malları imal, inşa, ithal edenler ile ana bayi/distribütörler; maden ruhsatı sahipleri; şeker imalatçıları; demir-çelik (GTİP 72 ve 73) imal, ithal ya da ihraç edenler (basit usul hariç) | Hasılat şartı yok | Genel olarak şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başı |
| Gübre Takip Sistemi'ne kayıtlılar; sebze-meyve ticaretiyle uğraşan hal komisyoncu ve tüccarları | Hasılat şartı yok | Genel olarak şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başı |
| İnşaat Demiri İzleme Sistemi'ne tabi mükellefler | 2024 ve sonraki dönemlerde hasılat 1 milyon TL ve üzeri | Şartın sağlandığı ayı izleyen dördüncü ayın başı |
| GİB'in riskli ya da uyum düzeyi düşük bulduğu mükellefler | Yazılı bildirim | Bildirimde belirtilen sürede (en az 3 ay hazırlık süresi verilir) |
Dikkat edilecek iki nokta var. Birincisi, 10 milyon TL eşiği yalnız e-Fatura kullanıcısı olan mükellefler için geçerlidir; e-Fatura eşikleri için e-Belge zorunluluğu rehberine bakın. İkincisi, bu sınırların altında kalan e-Fatura kullanıcıları da isterse e-İrsaliye'ye gönüllü geçebilir. "Geçen yıl zorunlu değildim" demek bu yıl için güvence değildir; her yıl kapanışta hasılatınızı eşikle karşılaştırın.
Zorunlu olunca ne değişir?
Kapsama giren mükellef, düzenleyeceği sevk irsaliyelerini e-İrsaliye olarak düzenlemek ve uygulamaya kayıtlı kullanıcılardan aldığı irsaliyeleri de e-İrsaliye olarak almak zorundadır. Sık karıştırılan bir nokta: alıcınız e-İrsaliye'ye kayıtlı değilse de irsaliye e-İrsaliye olarak düzenlenir; alıcının talebine göre elektronik ortamda ya da kâğıt çıktı olarak teslim edilir. Yani "alıcı kayıtlı değil, kâğıt irsaliye keseyim" doğru değildir.
e-İrsaliye düzenlemesi gerekirken kâğıt irsaliye düzenlemek, irsaliyeyi hiç düzenlememek gibi özel usulsüzlük cezasına konu olur. VUK 353/2'ye göre 2026 yılında her bir belge için bir takvim yılındaki ilk tespitte 17.000 TL ceza uygulanır. Sistem arızası ya da mali mührün arızalanması gibi Tebliğ'de sayılan istisnai durumlar, kanuni süre aşılmamak kaydıyla bu cezanın dışında tutulur.
e-İrsaliyede bulunması gereken bilgiler
- Düzenlenme tarihi ve belge numarası.
- Düzenleyenin adı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası.
- Müşterinin adı ya da unvanı, varsa vergi dairesi ve numarası, işyeri adresi ve farklıysa teslimat adresi.
- Taşınan malın cinsi ve miktarı.
- Fiili sevk tarihi ile saat ve dakika olarak fiili sevk zamanı.
- GİB'in e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu'na göre, malı taşıyan aracın plaka ve şoför (ad-soyad, TCKN) bilgileri ya da taşımayı yapan kargo/lojistik firmasının bilgileri.
İrsaliyede fiyat yazma zorunluluğu yoktur. Mal sevk edilmeden önce fatura düzenlenmişse, e-İrsaliyede o faturanın tarih ve numarasına da yer verilmesi zorunludur.
Sevk kuralları: adım adım
- Sevkten önce düzenleyin. e-İrsaliye malın fiili sevkinden önce düzenlenmeli ve GİB sistemlerine başarıyla iletilmelidir. Esas alınan zaman belge tarihi değil, irsaliyede yazan fiili sevk zamanıdır.
- Araçta belge bulundurun. Sevk sırasında araçta e-İrsaliyenin bir kâğıt çıktısı bulunmalı ya da belge elektronik olarak görüntülenebilmelidir. Çıktıda ıslak imza ya da kaşe zorunlu değildir; kayıtlı olmayan alıcının kâğıt çıktı istediği durum bunun dışındadır.
- Alıcı belli değilse "muhtelif müşteriler". Sıcak satış gibi alıcının yola çıkarken belli olmadığı durumlarda irsaliye "muhtelif müşteriler" adına düzenlenir; asıl alıcıya teslimde ayrıca e-İrsaliye düzenlenir.
- Teknik imkânsızlıkta iki belge. Sevkiyatın başladığı yerde e-İrsaliye düzenlenemiyorsa kılavuza göre matbu irsaliye ile e-İrsaliye aynı anda düzenlenir; matbu belgeye e-İrsaliyenin numarası, tarih-saati, şoför ve plaka bilgisi ile "e-İrsaliyesi ayrıca düzenlenmiştir." ibaresi yazılır.
- Faturayı süresinde kesin. Fatura, malın tesliminden itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir (VUK m.231/5). Ayrıntı için fatura düzenleme süresi rehberine bakın.
Örnek: Depo 08:00'de yüklemeye başlıyor, araç 08:30'da çıkacak. İrsaliye 08:15'te fiili sevk zamanı 08:30 yazılarak düzenlenip gönderildiyse sorun yoktur. Muhasebe irsaliyeyi 10:00'da keserse, araç iki saat boyunca belgesiz yol almış olur. Çözüm, irsaliyenin yükleme sırasında depodan kesilebilmesidir.
e-İrsaliye yanıtı, ret ve "iptal"
Alıcı, isterse e-İrsaliye Yanıtı ile malların ne kadarını teslim aldığını, teslim almadığı miktarı ve nedenini bildirir. Yanıt vermek zorunlu değildir. Kılavuza göre 7 gün içinde yanıt verilmeyen irsaliyelerde malın tam teslim alındığı kabul edilir. Eksik teslimde bunun teslim tutanağı gibi belgelerle ispat edilebilir olması gerekir.
e-İrsaliyenin iptali yoktur. Alıcı ya da malların tamamı hatalıysa alıcı irsaliyeyi ret yanıtıyla reddedebilir, ancak ret fiili sevkten önce yapılmalıdır. Sevkten sonra gönderilen ret yanıtı hükümsüzdür; bu durumda yeni bir e-İrsaliye düzenlenir. Kısmi kabulde geri gönderilen mallar için ayrıca irsaliye düzenlenir.
Fatura irsaliye yerine geçebilir mi?
Evet. e-Fatura ya da e-Arşiv fatura malın teslimi anında düzenlenir, belgede saat ve dakika gösterilir, üzerinde "İrsaliye yerine geçer." ibaresi yer alır ve kâğıt çıktısı satıcı ya da yetkilisince imzalanırsa, bu çıktı sevk irsaliyesi yerine geçer. Bu durumda ayrıca e-İrsaliye düzenlemek gerekmez.
Sık yapılan hatalar
- İrsaliyeyi sevkten sonra kesmek. Belge tarihi değil fiili sevk zamanı önemlidir; araç yola çıkmadan irsaliye gönderilmiş olmalıdır.
- Taşıma bilgisini boş geçmek. Kendi aracınızla sevkte plaka ve şoför, kargo ile gönderimde kargo firmasının bilgileri yazılır.
- Kayıtlı olmayan alıcıya kâğıt irsaliye kesmek. Kapsamdaysanız bu alıcıya da e-İrsaliye düzenlenir.
- Hatalı irsaliyeyi "iptal etmeye" çalışmak. İptal yoktur; hata sevkten önce fark edilirse alıcı reddeder, sonra fark edilirse yeni irsaliye düzenlenir.
- Şubeler arası sevki unutmak. Kendi depolarınız arasındaki taşımada da irsaliye gerekir.
- Faturalanmayan irsaliye. Sevk edilip faturası yedi gün içinde kesilmeyen mal, hem vergi hem stok tarafında sorun çıkarır.
Faturika'da e-İrsaliye
Faturika'da e-İrsaliye, belge oluşturma ekranında "e-İrsaliye" türü seçilerek ya da bir siparişten tek tıkla dönüştürülerek kesilir. Sevk bilgileri bölümünde fiili sevk tarihi ve saati, plaka, şoför adı ve TCKN'si ile taşıyıcı firma ve VKN'si girilir. Gönderimden önce kontrol yapılır: fiili sevk zamanı girilmemişse ya da alıcının teslimat adresinde adres, il, ilçe veya 5 haneli posta kodu eksikse belge gönderilmez. Taşıma bilgisi hiç girilmemişse uyarı verilir.
Stok takibi açık ürünler irsaliye gönderildiğinde depodan düşer. Aynı siparişten daha sonra kesilen faturada, irsaliyeyle stoktan düşmüş miktar ikinci kez düşmez. Siparişte kalan miktarı aşan sevk de engellenir. Tedarikçilerinizden gelen e-İrsaliyeler ayrı bir listede toplanır. Belgenin ekranından yanıt verebilir, depo seçip "Depoya Stok Girişi" ile kalemleri stoğa alabilirsiniz. Stok kodu ya da ürün adı eşleşen ve stok takibi açık olan kalemler işlenir, eşleşmeyenler atlanıp size gösterilir. Stok tarafının ayrıntısı için stok takip programı sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
2026'da e-İrsaliye hasılat sınırı nedir?
e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup 2021 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri olan mükellefler, izleyen yılın temmuz ayı başından itibaren e-İrsaliye'ye geçer. 2025 hasılatı eşiği aşanlar için bu tarih 1 Temmuz 2026'dır.
Alıcım e-İrsaliye kullanıcısı değilse ne yapmalıyım?
Kapsamdaysanız irsaliyeyi yine e-İrsaliye olarak düzenlersiniz. Belge, alıcının talebine göre elektronik ortamda ya da kâğıt çıktı olarak teslim edilir.
Araçta kâğıt çıktı bulundurmak zorunlu mu?
Araçta e-İrsaliyenin kâğıt çıktısı bulunmalı ya da belge elektronik olarak görüntülenebilmelidir. Kâğıt çıktı kullanılıyorsa üzerinde ıslak imza ya da kaşe zorunlu değildir.
Hatalı düzenlenen e-İrsaliye iptal edilebilir mi?
Hayır, e-İrsaliyenin iptali yoktur. Hata fiili sevkten önce fark edilirse alıcı ret yanıtı verebilir. Sevk başladıktan sonra ise yeni bir e-İrsaliye düzenlenir.
e-İrsaliyeden sonra fatura ne zaman kesilmeli?
Fatura, malın tesliminden itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. İrsaliyeden önce kesilmiş bir fatura varsa, e-İrsaliyede o faturanın tarih ve numarası da yazılır.