Form Ba ve Bs Kaldırıldı mı?

Form Ba ve Bs neydi?

Form Ba, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli tutarı aşan mal ve hizmet alımlarını; Form Bs ise aynı tutarı aşan satışlarını kişi ve kurum bazında aylık olarak bildirdiği formlardı. Yükümlülük 2005 yılında Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 350) ile getirilmiş, 362, 381 ve 396 sıra numaralı tebliğlerle ayrıntılandırılmıştı. İdare, iki tarafın bildirimlerini karşılaştırarak kayıt dışı ya da uyumsuz işlemleri tespit ediyordu.

2021'de önemli bir ara adım atıldı. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 523) ile elektronik belge olarak düzenlenen belgeler Temmuz 2021 döneminden itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dahil edilmedi. Tebliğ metninde 5.000 TL olarak geçen haddin aşılıp aşılmadığı belirlenirken e-belgeler ve kâğıt belgeler birlikte değerlendiriliyor; had aşıldığında yalnız kâğıt ortamında düzenlenen belgeler bildiriliyordu. Tüm alış ve satışları e-belgeden oluşan mükellefler, bildirimi "beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır" kutucuğunu işaretleyerek veriyordu.

Tebliğdeki örneklerden biri bu ara dönemi iyi özetler: bir şirket 2021/Kasım döneminde bir müşterisine yalnız elektronik belgeyle, KDV hariç 50.000 TL'lik satış yapmış ve o dönemde hiç kâğıt fatura düzenlememiştir. Tutar haddi aşsa da satışın tamamı e-belge olduğu için şirket Form Bs'yi "beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır" kutucuğunu işaretleyerek verir. Yani e-belgeye geçmiş işletmeler için Ba/Bs, kaldırılmadan önce de büyük ölçüde biçimsel bir bildirime dönüşmüştü.

Ne değişti?

25 Eylül 2024 tarihli ve 32673 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 565) ile bildirimler tamamen kaldırıldı. Tebliğe göre "Eylül 2024 dönemi ve bu dönemi izleyen dönemlere ilişkin olarak Form Ba ve Form Bs bildirimi verilmeyecektir." Bildirimleri düzenleyen 362, 381 ve 396 sıra numaralı tebliğler Eylül 2024 dönemi bildirimlerinden başlamak üzere yürürlükten kaldırılmış, önceki dönemler için uygulanmalarına devam edilmektedir. Tebliğ 1 Ekim 2024'te yürürlüğe girmiştir.

Tebliğ gerekçe olarak elektronik belge uygulamalarının yaygınlaşmasını, elektronik ortamda düzenlenen belgelere erişimin kolaylaşmasını, kamu kurumları arasındaki bilgi paylaşımının etkinleşmesini ve mükelleflerle meslek mensuplarının uyum maliyetinin azaltılmasını sayar. Bu rehberin gözden geçirildiği tarih itibarıyla bildirimi yeniden getiren bir düzenleme bulunmamaktadır.

Zaman çizelgesi

Önceki dönemler ve yanlış anlaşılan noktalar

• "Geçmiş dönemler de kapandı" değil: 565 sayılı tebliğ, kaldırılan tebliğlerin Eylül 2024 öncesi dönemler için uygulanmasına devam edileceğini açıkça söyler. Geçmiş bir dönemin bildirimi eksik ya da hatalıysa o dönemin kuralları geçerlidir.
• Yalnız bildirim kalktı: Tebliğ, Form Ba ve Form Bs bildirimine son verir; fatura düzenleme, belgeleri saklama ya da KDV beyanı gibi diğer yükümlülükler hakkında bir değişiklik içermez.
• Kâğıt fatura kullananlar da vermiyor: Kaldırma, belge türüne göre ayrım yapmadan Eylül 2024 dönemi ve sonrasındaki tüm bildirimleri kapsar.
• e-Belge itirazı önem kazandı: İşlemler elektronik belgeler üzerinden izlendiğinden, hatalı bir e-Faturaya itirazın doğru kanaldan ve süresinde yapılması gerekir.

Mutabakat hâlâ neden önemli?

Ba/Bs bir bildirim zorunluluğuydu; iki işletmenin kayıtlarının uyuşması ise her zaman gereklidir. Sizin kayıtlarınızdaki alacak ile müşterinizin kayıtlarındaki borç farklıysa, fark ya unutulan bir fatura, ya iki kez işlenmiş bir ödeme ya da yanlış cariye yazılmış bir tahsilattır. Bu farkı ay sonunda yakalamak kolaydır; yıl sonunda ya da bir vergi incelemesinde yakalamak pahalıdır.

e-Fatura ve e-Arşiv belgeleri GİB sistemlerinde elektronik olarak yer aldığından, e-Belgelere yapılan itirazların sisteme bildirilmesi ve karşı tarafça zamanında onaylanması da önem kazanmıştır. Ayrıntı: fatura iptali ve itiraz rehberi.

Ba/Bs yerine aylık mutabakat: adım adım

1. Kayıtları tamamlayın. Ay içinde gelen alış faturalarını içeri alın, taslakta kalmış satış faturası olmadığından emin olun.
2. Ekstreye bakın. Büyük müşteri ve tedarikçilerin cari ekstresinde açık kalan fatura ve eşleşmemiş tahsilat olup olmadığını kontrol edin.
3. Bakiye mutabakatı gönderin. Belirli bir tarih itibarıyla bakiyeyi karşı tarafa iletin.
4. Gerekirse dönem toplamını karşılaştırın. Eskiden Ba/Bs'de görünen bilgiye benzer biçimde, o ay karşı tarafla yapılan alış ve satış toplamını paylaşın.
5. İtirazları kapatın. Fark çıkan carilerde eksik ya da mükerrer kaydı bulup düzeltin; gerekirse e-belgeye itiraz yolunu kullanın.

Faturika'da mutabakat

Cari mutabakat ile carilerinize tarih itibarıyla bakiye ya da aylık alış-satış toplamlarını bağlantıyla gönderirsiniz; karşı taraf tek tıkla onaylar ya da gerekçesiyle itiraz eder, yanıt kayda geçer. Tutarlar cari ekstrenizle aynı kayıtlardan hesaplanır; aylık alış-satış mutabakatında toplamlar KDV hariç Türk lirası olarak ve belge sayısıyla gösterilir. Mutabakat e-posta ya da WhatsApp ile gider, tek seferde 100 cariye kadar gönderilebilir. Bakiyeleri günlük olarak izlemek için cari hesap takibi, karar bekleyen alış faturaları için gelen fatura yönetimi kullanılır.

Sık sorulan sorular

İlgili sayfalar

Kaynaklar

1. Resmî Gazete — 25.09.2024 / 32673, VUK Genel Tebliği Sıra No 565
2. Resmî Gazete — 25.01.2021 / 31375, VUK Genel Tebliği Sıra No 523
3. VUK Genel Tebliği Sıra No 565 — TRBSMMMO kopyası

Son gözden geçirme: 29.09.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.