Temel ve Ticari Fatura Senaryosu, Fatura Tipleri

Bir e-faturada iki ayrı seçim vardır: senaryo, faturanın alıcıyla nasıl bir süreçten geçeceğini; tip ise işlemin türünü gösterir. e-Faturada senaryo temel ya da ticaridir, e-Arşiv faturanın senaryosu e-Arşiv'dir; tip satış, iade, tevkifat, istisna, özel matrah ya da ihraç kayıtlı olabilir.

Son gözden geçirme: 01.11.2026 · Kaynaklar sayfanın sonunda

Kısaca
  • Senaryo (UBL-TR'de ProfileID): temel fatura, ticari fatura, e-Arşiv fatura ve özel senaryolar.
  • Tip (InvoiceTypeCode): satış, iade, tevkifat, istisna, özel matrah, ihraç kayıtlı ve diğerleri.
  • Ticari senaryoda alıcı faturayı sistem üzerinden kabul ya da reddeder; temel senaryoda bu yanıt yoktur.
  • Tip, faturada hangi ek bilgilerin zorunlu olduğunu belirler.

Fatura senaryoları

SenaryoNe zaman?Alıcı yanıtı
Temel faturae-Fatura kullanıcısına, yanıt süreci gerekmeyen satışlarYok; itiraz sistem dışında yapılır
Ticari faturae-Fatura kullanıcısına, alıcının onayının istendiği satışlarKabul ya da red yanıtı sistem üzerinden
e-Arşiv faturae-Fatura'ya kayıtlı olmayan alıcıyaYok

UBL-TR kod listelerinde ihracat, yolcu beraberi ve kamu gibi özel senaryolar da yer alır; bu senaryolar belirli işlemlere özgüdür.

Fatura tipleri

TipNe için?Rehber
SatışOlağan mal ve hizmet satışıe-Fatura nasıl kesilir
İadeSatın alınan malın iadesiİade faturası
TevkifatKDV'nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edildiği işlemlerTevkifatlı fatura
İstisnaKDV'den istisna işlemler (istisna koduyla)KDV istisna kodları
Özel matrahKDV'nin özel matrah üzerinden hesaplandığı işlemlerÖzel matrah
İhraç kayıtlıİhracatçıya ihraç kaydıyla teslimİhraç kayıtlı fatura

Senaryo ve tip nasıl seçilir?

  1. Alıcı e-Fatura'ya kayıtlı mı? Değilse e-Arşiv; kayıtlıysa e-Fatura.
  2. e-Faturada alıcının onayı gerekiyor mu? Gerekiyorsa ticari, gerekmiyorsa temel senaryo.
  3. İşlemin türü ne? İade, tevkifat, istisna, özel matrah ya da ihraç kayıtlı değilse satış tipi.

Faturika'da

Faturika belge tipini (e-Fatura ya da e-Arşiv) alıcının mükellefiyetine göre kendisi seçer; e-Faturada temel ya da ticari senaryoyu siz belirlersiniz. Fatura tipi satırdaki seçimlerden çıkar: tevkifat kodu seçerseniz tevkifat, istisna kodu seçerseniz istisna tipi uygulanır. Faturika temel, ticari ve e-Arşiv senaryolarıyla satış, iade, tevkifat, tevkifat iadesi, istisna, özel matrah ve ihraç kayıtlı tiplerini destekler; e-İhracat senaryosu şu an kapalıdır.

Sık sorulan sorular

Temel fatura ile ticari fatura arasındaki fark nedir?

Temel senaryoda fatura alıcıya ulaştığında işlem tamamlanır; alıcının sistem üzerinden kabul ya da red yanıtı yoktur. Ticari senaryoda alıcı faturayı sistem üzerinden kabul eder ya da reddeder.

e-Arşiv faturada senaryo seçilir mi?

Hayır. e-Arşiv faturanın senaryosu e-Arşiv'dir; temel ya da ticari seçimi yalnız e-Faturada yapılır.

Fatura tipi ne demek?

Fatura tipi faturanın işlem türünü gösterir: satış, iade, tevkifat, istisna, özel matrah, ihraç kayıtlı gibi. Tip, faturada hangi ek bilgilerin (tevkifat kodu, istisna kodu, iade edilen fatura) zorunlu olduğunu belirler.

Tevkifatlı fatura hangi tipte kesilir?

Tevkifat tipinde; satırda tevkifat kodu ve oranı yer alır. Ayrıntı tevkifatlı fatura rehberinde.

Faturika hangi senaryo ve tipleri destekler?

Temel, ticari ve e-Arşiv senaryoları ile satış, iade, tevkifat, tevkifat iadesi, istisna, özel matrah ve ihraç kayıtlı tipleri. e-İhracat senaryosu şu an kapalıdır.

Kaynaklar

  1. GİB — UBL-TR 1.2.1 Kılavuzlar paketi (Kod Listeleri v1.43: senaryo ve fatura tipi kodları)
  2. GİB — VUK Genel Tebliği Sıra No 509, güncel metin

Son gözden geçirme: 01.11.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.

Ön muhasebenizi bugün dijitale taşıyın

Kredi kartı gerekmeden kaydolun; 2 ay ücretsiz deneyin, 20 hediye kontörle ilk e-belgelerinizi gönderin.