- Senaryo (UBL-TR'de ProfileID): temel fatura, ticari fatura, e-Arşiv fatura ve özel senaryolar.
- Tip (InvoiceTypeCode): satış, iade, tevkifat, istisna, özel matrah, ihraç kayıtlı ve diğerleri.
- Ticari senaryoda alıcı faturayı sistem üzerinden kabul ya da reddeder; temel senaryoda bu yanıt yoktur.
- Tip, faturada hangi ek bilgilerin zorunlu olduğunu belirler.
Fatura senaryoları
| Senaryo | Ne zaman? | Alıcı yanıtı |
|---|---|---|
| Temel fatura | e-Fatura kullanıcısına, yanıt süreci gerekmeyen satışlar | Yok; itiraz sistem dışında yapılır |
| Ticari fatura | e-Fatura kullanıcısına, alıcının onayının istendiği satışlar | Kabul ya da red yanıtı sistem üzerinden |
| e-Arşiv fatura | e-Fatura'ya kayıtlı olmayan alıcıya | Yok |
UBL-TR kod listelerinde ihracat, yolcu beraberi ve kamu gibi özel senaryolar da yer alır; bu senaryolar belirli işlemlere özgüdür.
Fatura tipleri
| Tip | Ne için? | Rehber |
|---|---|---|
| Satış | Olağan mal ve hizmet satışı | e-Fatura nasıl kesilir |
| İade | Satın alınan malın iadesi | İade faturası |
| Tevkifat | KDV'nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edildiği işlemler | Tevkifatlı fatura |
| İstisna | KDV'den istisna işlemler (istisna koduyla) | KDV istisna kodları |
| Özel matrah | KDV'nin özel matrah üzerinden hesaplandığı işlemler | Özel matrah |
| İhraç kayıtlı | İhracatçıya ihraç kaydıyla teslim | İhraç kayıtlı fatura |
Senaryo ve tip nasıl seçilir?
- Alıcı e-Fatura'ya kayıtlı mı? Değilse e-Arşiv; kayıtlıysa e-Fatura.
- e-Faturada alıcının onayı gerekiyor mu? Gerekiyorsa ticari, gerekmiyorsa temel senaryo.
- İşlemin türü ne? İade, tevkifat, istisna, özel matrah ya da ihraç kayıtlı değilse satış tipi.
Faturika'da
Faturika belge tipini (e-Fatura ya da e-Arşiv) alıcının mükellefiyetine göre kendisi seçer; e-Faturada temel ya da ticari senaryoyu siz belirlersiniz. Fatura tipi satırdaki seçimlerden çıkar: tevkifat kodu seçerseniz tevkifat, istisna kodu seçerseniz istisna tipi uygulanır. Faturika temel, ticari ve e-Arşiv senaryolarıyla satış, iade, tevkifat, tevkifat iadesi, istisna, özel matrah ve ihraç kayıtlı tiplerini destekler; e-İhracat senaryosu şu an kapalıdır.
Sık sorulan sorular
Temel fatura ile ticari fatura arasındaki fark nedir?
Temel senaryoda fatura alıcıya ulaştığında işlem tamamlanır; alıcının sistem üzerinden kabul ya da red yanıtı yoktur. Ticari senaryoda alıcı faturayı sistem üzerinden kabul eder ya da reddeder.
e-Arşiv faturada senaryo seçilir mi?
Hayır. e-Arşiv faturanın senaryosu e-Arşiv'dir; temel ya da ticari seçimi yalnız e-Faturada yapılır.
Fatura tipi ne demek?
Fatura tipi faturanın işlem türünü gösterir: satış, iade, tevkifat, istisna, özel matrah, ihraç kayıtlı gibi. Tip, faturada hangi ek bilgilerin (tevkifat kodu, istisna kodu, iade edilen fatura) zorunlu olduğunu belirler.
Tevkifatlı fatura hangi tipte kesilir?
Tevkifat tipinde; satırda tevkifat kodu ve oranı yer alır. Ayrıntı tevkifatlı fatura rehberinde.
Faturika hangi senaryo ve tipleri destekler?
Temel, ticari ve e-Arşiv senaryoları ile satış, iade, tevkifat, tevkifat iadesi, istisna, özel matrah ve ihraç kayıtlı tipleri. e-İhracat senaryosu şu an kapalıdır.
Kaynaklar
- GİB — UBL-TR 1.2.1 Kılavuzlar paketi (Kod Listeleri v1.43: senaryo ve fatura tipi kodları)
- GİB — VUK Genel Tebliği Sıra No 509, güncel metin
Son gözden geçirme: 01.11.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.