- Faturada tarih, seri-sıra no, satıcı ve alıcı bilgileri, malın cinsi, miktarı, fiyatı, tutarı ile teslim tarihi ve irsaliye numarası bulunur (VUK m.230).
- Fatura teslim ya da hizmetten itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir; süresinde düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır (VUK m.231/5).
- Nihai tüketiciye satışta bedel 2026'da 12.000 TL'yi geçerse ya da müşteri isterse fatura zorunludur (VUK m.232).
- e-Arşiv faturada ayrıca vergi kimlik numarası ile kalem bazında vergi türü, oranı ve tutarı yer alır.
Fatura nedir?
Vergi Usul Kanunu'nun 229. maddesi faturayı şöyle tanımlar: "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır." Faturayı satıcı ya da işi yapan düzenler; alıcı için alışın ve gideri kayda almanın, satıcı için satışın belgesidir. Kâğıt, e-Fatura ya da e-Arşiv olarak düzenlenmesi hukuki niteliğini değiştirmez.
Faturada bulunması zorunlu bilgiler (VUK m.230)
Kanuna göre faturada en az şu bilgiler bulunur:
- Düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası. Seri ve sıra numarası faturanın tekilliğini sağlar; e-Belgelerde bu, örneğin ABC2026000000001 biçimindeki 16 karakterlik belge numarasıdır.
- Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası. Kanundaki "hesap numarası" bugün vergi kimlik numarasını (VKN; şahıs işletmelerinde TCKN) ifade eder.
- Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası. Vergi mükellefi olmayan nihai tüketicide vergi dairesi ve numara bulunmayabilir.
- Malın veya işin nev'i, miktarı, fiyatı ve tutarı. Kalemin ne olduğu açıkça anlaşılmalıdır; "çeşitli malzeme" gibi belirsiz açıklamalar incelemede soru doğurur.
- Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası. Mal satıcı tarafından taşınıyorsa sevk irsaliyesi düzenlenir ve faturaya numarası yazılır. VUK 509'a göre e-Fatura ya da e-Arşiv faturanın kâğıt çıktısı; düzenleme saati ve dakikası gösterilmiş, mal teslim edilirken düzenlenmiş, üzerine "İrsaliye yerine geçer." yazılmış ve satıcı tarafından imzalanmışsa irsaliye yerine kullanılabilir. Nihai tüketicinin perakende olarak alıp kendi taşıdığı mallarda fatura ya da perakende satış fişi varsa irsaliye aranmaz.
Bunlar asgari bilgilerdir; vade, ödeme şekli, iskonto ya da sipariş numarası gibi bilgileri eklemek serbesttir. KDV mükelleflerinin faturasında KDV oranı ve tutarı da ayrıca gösterilir.
Fatura düzeni: numara, nüsha, imza ve süre (VUK m.231)
- Sıra numarası: faturalar sıra numarası dahilinde birbirini izler. Şubeler aynı numarayla başlayan ayrı faturalar kullanıyorsa şube adı ya da seri ayrımı yapılır.
- Nüsha: kâğıt fatura en az bir asıl ve bir örnek olarak düzenlenir; e-Belgede düzenleyenin nüshası elektronik ortamda saklanır.
- İmza: kâğıt faturada iş sahibinin ya da imzaya yetkili kişinin imzası bulunur; e-Belgede bunun yerini mali mühür ya da nitelikli elektronik imza alır.
- Süre: fatura, malın teslimi ya da hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Sürenin nasıl sayıldığını ve geç kesilen faturanın 2026 cezasını fatura düzenleme süresi rehberinde anlattık.
- Müşteri bilgilerinin doğruluğu: fatura düzenlemek zorunda olanlar müşterinin adı, vergi dairesi ve numarasının doğruluğundan sorumludur; gerekirse müşteriden kimliğini ve vergi numarasını gösteren belgeyi isteyebilir.
e-Arşiv faturada bulunması gereken bilgiler
VUK 509 sıra no.lu tebliğe göre e-Arşiv faturada şu bilgilerin bulunması zorunludur:
- e-Arşiv faturanın düzenlenme tarihi ve belge numarası,
- Düzenleyenin adı soyadı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
- Müşterinin adı soyadı, ticaret unvanı, varsa vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
- Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı ile vergi türü, oranı ve tutarı,
- Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası,
- GİB'in ebelge.gib.gov.tr'de duyuracağı tarihten itibaren, GİB sistemlerinden sorgulama ve doğrulamaya imkân veren karekod ya da barkod.
İnternetten satışta bunlara ek olarak web adresi, ödeme şekli ve tarihi, gönderim tarihi ve taşıyıcı bilgileri ile iade bölümü gerekir; ayrıntılar internet satışında e-Arşiv rehberinde. e-Faturada aynı kanuni bilgiler UBL-TR standardındaki alanlarla taşınır; ayrıca her belgeye ETTN denilen benzersiz bir kimlik verilir ve belgenin senaryosu (temel ya da ticari) ile tipi (satış, iade, istisna gibi) belirtilir. Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmamasına göre hangisinin düzenleneceği e-Fatura ile e-Arşiv farkı rehberinde anlatılıyor.
Fatura düzenleme sınırı 2026: 12.000 TL
Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesine göre birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, basit usulde vergilendirilenler ve defter tutmak zorunda olan çiftçiler; birbirlerine, serbest meslek erbabına ve vergiden muaf esnafa sattıkları mal ve yaptıkları işler için fatura vermek ve fatura istemek zorundadır. Bu satışlarda tutar sınırı yoktur.
Bunların dışında kalanlara, yani nihai tüketicilere yapılan satışta ise bedel kanundaki tutarı geçerse ya da tutar altında kalsa bile müşteri isterse fatura vermek zorunludur. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 yılı için 12.000 TL'dir (VUK Genel Tebliği Sıra No 588). Sınırın altındaki perakende satışlarda fatura yerine ödeme kaydedici cihaz fişi gibi perakende satış belgesi düzenlenebilir.
Aynı tutar başka kuralların da eşiğidir: örneğin kısmi KDV tevkifatı, KDV dahil bedeli bu sınırı aşan işlemlerde uygulanır (tevkifatlı fatura rehberi). e-Arşiv uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflerin faturalarını GİB portalında e-Arşiv olarak düzenleme yükümlülüğü (bilanço esasında 2026'dan, basit usul ve işletme hesabı esasında 2027'den itibaren tutara bakılmaksızın) ise e-Belge zorunluluğu rehberinde yer alıyor.
Faturada sık görülen eksikler
- Yanlış ya da eksik vergi kimlik numarası: alıcının VKN/TCKN'si hatalıysa fatura yanlış kişi adına düzenlenmiş olur; e-Belgede kontrol basamağı tutmayan numara uyarı verir.
- Belirsiz mal veya hizmet tanımı: "hizmet bedeli" ya da "muhtelif" gibi açıklamalar yerine işin ne olduğu yazılmalıdır.
- Teslim tarihi ve irsaliye bilgisi: irsaliyeli sevkte irsaliye numarası faturaya yazılmalı, faturanın tarihi teslimden itibaren 7 günü geçmemelidir.
- Seri ve tarih sırası: aynı seride daha eski tarihli bir fatura, ileri tarihli faturadan sonra numaralanamaz.
- Yanlış belge türü: e-Fatura kullanıcısı alıcıya e-Arşiv ya da kâğıt fatura düzenlenmesi, belgenin hiç düzenlenmemiş sayılması sonucunu doğurabilir. Alıcı durumunun nasıl sorgulanacağı e-Fatura mükellef sorgulama rehberinde.
Faturika'da zorunlu bilgi kontrolleri
Faturika, e-Fatura ve e-Arşiv faturayı göndermeden önce kanuni bilgileri tek bir doğrulama adımından geçirir; hata varsa belge gönderilmez ve kontör düşmez:
- Kimlik: alıcının unvanı ya da adı soyadı olmalı, VKN 10, TCKN 11 haneli ve biçimi geçerli olmalıdır; kontrol basamağı tutmayan numara uyarılır. Firmanızın kendi kimlik bilgileri eksikse belge gönderilmez; alıcının adresi eksikse uyarı çıkar.
- Kalemler: her kalemde açıklama, sıfırdan büyük miktar, geçerli birim ve geçerli KDV oranı bulunmalı; satır ve belge toplamları birbirini tutmalıdır.
- Numara ve tarih: belge numarası tanımlı ve satış türüne uygun seriden verilir, mükerrer numara verilmez; ileri tarihli belge kabul edilmez, seride daha ileri tarihli belge varsa daha eski tarihle numara alınmaz. 7 günü aşan tarihlerde ne olduğu fatura düzenleme süresi rehberinde.
- İnternet satışı: e-Arşiv internet satışında web adresi, ödeme ve gönderim bilgileri istenir; doğrulanmış kargo firmalarının unvanı ve VKN'si listeden seçilir (kargo firmalarının unvan ve VKN'si).
Sık sorulan sorular
Faturada hangi bilgilerin bulunması zorunludur?
Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesine göre faturada en az şunlar bulunur: düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası; faturayı düzenleyenin adı ya da ticaret unvanı, iş adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası; müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi ve varsa vergi dairesi ile vergi kimlik numarası; malın ya da işin cinsi, miktarı, fiyatı ve tutarı; satılan malın teslim tarihi ve irsaliye numarası.
2026 fatura düzenleme sınırı ne kadar?
Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesindeki fatura kullanma sınırı 2026 yılı için 12.000 TL'dir. Tüccar olmayan bir müşteriye yapılan satışta bedel bu tutarı geçerse ya da müşteri isterse fatura vermek zorunludur. Tüccarlar birbirlerine yaptıkları satışlarda tutardan bağımsız olarak fatura düzenler.
Faturada imza zorunlu mu?
Kâğıt faturada iş sahibinin ya da imzaya yetkili kişinin imzası bulunur (VUK m.231). e-Fatura ve e-Arşiv faturada ıslak imza yerine mali mühür ya da nitelikli elektronik imza kullanılır.
e-Arşiv faturada kâğıt faturadan farklı olarak ne bulunur?
VUK 509 sıra no.lu tebliğe göre e-Arşiv faturada kâğıt faturadaki bilgilere ek olarak düzenleyenin vergi kimlik numarası ve kalem bazında vergi türü, oranı ve tutarı bulunur. GİB duyurusuyla belirlenen tarihten itibaren doğrulama için karekod ya da barkod da aranır. İnternet satışlarında ayrıca web adresi, ödeme ve gönderim bilgileri yazılır.
Müşterinin vergi numarası yanlış yazılırsa kim sorumludur?
VUK m.231/6'ya göre fatura düzenlemek zorunda olanlar müşterinin adı soyadı, vergi dairesi ve vergi kimlik numarasının doğruluğundan sorumludur. Faturayı düzenleyen isterse müşteri kimliğini ve vergi numarasını gösteren belgeyi ibraz etmek zorundadır.
Kaynaklar
- GİB — Vergi Usul Kanunu m.229 Faturanın Tarifi
- GİB — Vergi Usul Kanunu m.230 Faturanın Şekli
- GİB — Vergi Usul Kanunu m.231 Fatura Nizamı
- GİB — Vergi Usul Kanunu m.232 Fatura Kullanma Mecburiyeti
- GİB — VUK Genel Tebliği Sıra No 588 (2026 yılı tutarları)
- GİB — VUK Genel Tebliği Sıra No 509, güncel metin (IV.2.3 e-Arşiv faturada bulunması gereken bilgiler)
Son gözden geçirme: 11.10.2026. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.